Hội nghị tập huấn Cố vấn học tập năm học 2025-2026: Nâng cao kỹ năng hỗ trợ sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số

Chiều 07/5/2026, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tổ chức Hội nghị tập huấn Cố vấn học tập năm học 2025-2026 với chuyên đề: “Ứng dụng tâm lý trong nâng cao sức khỏe tinh thần tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số”.

Chương trình được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến giáo dục đại học, kéo theo nhiều thay đổi về tâm lý, định hướng nghề nghiệp và khả năng thích ứng của sinh viên. Trước yêu cầu mới đó, đội ngũ cán bộ, giảng viên và cố vấn học tập cần được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng và phương pháp hỗ trợ phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tư vấn, đồng hành và hỗ trợ sinh viên trong môi trường giáo dục hiện đại.

Tham dự Hội nghị có TS. Vũ Minh Ngọc - Trưởng phòng Công tác sinh viên cùng các thầy cô là lãnh đạo các khoa, viện và Trường Cao đẳng VMU; các chuyên viên Phòng Công tác sinh viên; các đồng chí trợ lý công tác sinh viên tại các đơn vị cùng toàn thể cố vấn học tập trong Nhà trường.

TS. Vũ Minh Ngọc - Trưởng phòng Công tác sinh viên phát biểu khai mạc Hội nghị tập huấn cố vấn học tập và cán bộ, chuyên viên làm công tác quản lý, tư vấn hỗ trợ sinh viên

Hội nghị được tổ chức nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cố vấn học tập và cán bộ quản lý, tư vấn hỗ trợ sinh viên trong việc đồng hành cùng thế hệ sinh viên Gen Z - thế hệ có nhiều thay đổi về tư duy, hành vi và nhu cầu học tập trong thời đại số. Với sự tham gia của các chuyên gia tâm lý giàu kinh nghiệm, chương trình tập huấn diễn ra sôi nổi, thiết thực với hai chuyên đề trọng tâm về tâm lý giáo dục và định hướng nghề nghiệp.

Toàn cảnh Hội nghị tập huấn

TS. Nguyễn Thị Huyền - Giảng viên Viện Đại học Hà Nội Open E-Learning báo cáo chuyên đề tại Hội nghị

Tại Hội nghị, TS. Nguyễn Thị Huyền - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã trình bày chuyên đề: “Tâm lý Gen Z và phương pháp giảng dạy hiệu quả”. Chuyên đề tập trung phân tích những đặc điểm tâm lý nổi bật của thế hệ Gen Z trong bối cảnh chuyển đổi số, đồng thời đề xuất nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại, phù hợp với xu hướng học tập của sinh viên hiện nay, đặc biệt là sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Theo Báo cáo viên, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc môi trường giáo dục khi dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối số trở thành những yếu tố trung tâm. Trong bối cảnh đó, vai trò của giảng viên không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn chuyển sang định hướng, thiết kế trải nghiệm học tập và truyền cảm hứng cho sinh viên.

Chuyên đề cũng chỉ ra nhiều đặc điểm nổi bật của sinh viên Gen Z như tư duy nhanh, khả năng xử lý đa nhiệm nhưng thời gian tập trung ngắn; ưu tiên hình ảnh, video và phản hồi tức thì; dễ chịu tác động bởi áp lực tâm lý và hội chứng FOMO. Bên cạnh đó, sinh viên ngày nay cũng quan tâm nhiều hơn đến giá trị cá nhân, kỹ năng thực tiễn và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Đối với sinh viên khối ngành hàng hải, báo cáo nhấn mạnh những đặc thù riêng như môi trường đào tạo mang tính thực hành cao, yêu cầu kỷ luật nghiêm túc và áp lực nghề nghiệp rõ rệt. Một số hạn chế phổ biến của sinh viên hiện nay cũng được đề cập như thiếu hứng thú với môn lý thuyết, học đối phó, ít tương tác trong lớp học hoặc phụ thuộc vào tài liệu trình chiếu.

Từ thực tiễn đó, nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại đã được giới thiệu như Microlearning, học qua tình huống, trò chơi hóa (Gamification), học tập kết hợp (Blended Learning), dạy học theo dự án, phản hồi nhanh và ứng dụng công nghệ giáo dục. Các phương pháp này hướng tới mục tiêu lấy người học làm trung tâm, tăng tính trải nghiệm, cá nhân hóa việc học và nâng cao tính chủ động của sinh viên trong quá trình tiếp cận tri thức.

Bên cạnh nội dung giảng dạy, chuyên đề cũng khẳng định vai trò quan trọng của đội ngũ cố vấn học tập trong việc định hướng học tập, hỗ trợ tâm lý, kết nối sinh viên với các hệ thống hỗ trợ của Nhà trường cũng như theo dõi, cảnh báo học tập kịp thời đối với sinh viên có dấu hiệu gặp khó khăn.

ThS. Trần Gia Bảo - Chuyên viên tâm lý, Viện Đại học Hà Nội Open E-Learning báo cáo chuyên đề tại Hội nghị

Tiếp nối chương trình, ThS. Trần Gia Bảo - Chuyên viên tâm lý, Viện Khoa học Xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã trình bày chuyên đề: “Khủng hoảng định hướng nghề nghiệp và xác định mục tiêu học tập”. Chuyên đề tập trung phân tích thực trạng nhiều sinh viên hiện nay gặp khó khăn trong việc định hướng nghề nghiệp, thiếu mục tiêu học tập rõ ràng cũng như chịu nhiều áp lực tâm lý trong quá trình học tập và phát triển bản thân.

Thông qua các số liệu khảo sát và nghiên cứu thực tiễn, Báo cáo viên cho biết tỷ lệ sinh viên thiếu định hướng nghề nghiệp, thiếu kỹ năng tìm việc và làm việc không đúng chuyên ngành vẫn ở mức khá cao. Đối với nhóm ngành hàng hải, nhiều sinh viên dù có cơ hội việc làm và mức thu nhập tốt nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường nghề nghiệp đặc thù.

Báo cáo cũng phân tích nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng khủng hoảng định hướng nghề nghiệp như lựa chọn ngành học theo xu hướng hoặc định hướng từ gia đình; thiếu hiểu biết về bản thân và nghề nghiệp; áp lực về thu nhập, cơ hội việc làm; cùng khoảng cách giữa chương trình đào tạo và yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh AI và công nghệ phát triển nhanh chóng.

Bên cạnh đó, nội dung chuyên đề cũng đã chỉ ra một số biểu hiện phổ biến ở sinh viên hiện nay như mất động lực học tập, trì hoãn công việc, học đối phó, thường xuyên thay đổi mục tiêu hoặc thiếu niềm tin vào nghề nghiệp và tương lai của bản thân.

Để hỗ trợ sinh viên vượt qua những khó khăn này, Báo cáo viên nhấn mạnh vai trò của giảng viên và cố vấn học tập trong việc lắng nghe, động viên, hỗ trợ tâm lý và kết nối sinh viên với các hoạt động tham vấn khi cần thiết. Đồng thời, sinh viên cần được hướng dẫn xây dựng mục tiêu học tập theo mô hình SMART, hình thành thói quen học tập tích cực thông qua các phương pháp như “Quy tắc 2 phút”, Pomodoro, Checklist công việc và Quản lý thời gian bằng ma trận Eisenhower.

Ngoài ra, chuyên đề cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi hợp lý, cân bằng cuộc sống và duy trì kết nối xã hội nhằm giảm căng thẳng, nâng cao sức khỏe tinh thần và cải thiện hiệu quả học tập cho sinh viên.

Các câu hỏi được đặt ra và trao đổi tại Hội nghị

Thông qua Hội nghị tập huấn Cố vấn học tập năm học 2025-2026, đội ngũ cố vấn học tập và cán bộ quản lý, tư vấn hỗ trợ sinh viên đã được cập nhật nhiều kiến thức, kỹ năng thiết thực trong công tác hỗ trợ sinh viên thời đại số. Đây cũng là hoạt động góp phần nâng cao chất lượng công tác cố vấn học tập, tăng cường chăm sóc sức khỏe tinh thần và đồng hành cùng sinh viên trong quá trình học tập, rèn luyện tại Trường./.