Hội thảo “Đổi mới thư viện đại học, cao đẳng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số”

Từ ngày 25-26/6/2026, Liên Chi hội Thư viện Đại học, Cao đẳng phía Bắc (NALA) phối hợp với Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tổ chức Hội thảo với chủ đề “Đổi mới thư viện đại học, cao đẳng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số”. Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, chuyên gia và cán bộ thư viện đến từ các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục trên địa bàn các tỉnh, thành phố phía Bắc.

Tham dự Hội thảo có TS. Nguyễn Huy Chương - Chủ tịch NALA; ông Phạm Ngọc Lan - Ủy viên thường vụ Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam; đại diện lãnh đạo, cán bộ phụ trách công tác thư viện của nhiều trường đại học, cao đẳng trong khu vực cùng các doanh nghiệp và nhà tài trợ.

Về phía Trường Đại học Hàng hải Việt Nam có PGS.TS. Phạm Văn Thuần - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Phạm Huy Tùng - Giám đốc Thư viện cùng các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ, giảng viên và sinh viên quan tâm đến lĩnh vực thư viện và chuyển đổi số.

Đại diện NALA tặng quà lưu niệm cho Trường Đại học Hàng hải Việt Nam

TS. Nguyễn Huy Chương - Chủ tịch NALA phát biểu chào mừng và khai mạc Hội thảo

Phát biểu chào mừng và khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Huy Chương - Chủ tịch NALA nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của hệ thống thư viện trong tiến trình chuyển đổi số giáo dục đại học. Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ các mô hình, giải pháp đổi mới hoạt động thư viện, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực trong thời đại số.

PGS.TS. Phạm Văn Thuần - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Phạm Văn Thuần - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam khẳng định, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, tạo ra những thay đổi sâu rộng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là giáo dục đại học. Trong bối cảnh đó, thư viện đại học không chỉ giữ vai trò lưu trữ và cung cấp tài liệu truyền thống mà đang từng bước chuyển đổi thành trung tâm học liệu số, trung tâm tri thức và là một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái đại học số.

Theo Thầy Phó Hiệu trưởng, những yêu cầu mới của giáo dục đại học, hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, kiểm định chất lượng và học tập suốt đời đang đặt ra nhiều thách thức nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội để các thư viện đổi mới mô hình hoạt động, phát triển tài nguyên số, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao chất lượng phục vụ người học, giảng viên và các nhà nghiên cứu.

Với định hướng đó, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam luôn xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển Nhà trường. Những năm qua, Nhà trường đã quan tâm đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và từng bước xây dựng thư viện theo mô hình trung tâm học liệu số, hướng tới phát triển thư viện thông minh, đáp ứng yêu cầu của mô hình đại học số trong giai đoạn mới.

Phó Hiệu trưởng Nhà trường bày tỏ tin tưởng rằng, với sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia và đội ngũ cán bộ thư viện giàu kinh nghiệm, Hội thảo sẽ là diễn đàn khoa học thiết thực để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và thảo luận các vấn đề về chính sách, bản quyền trong chuyển đổi số thư viện; tăng cường liên kết, chia sẻ nguồn lực thông tin; đổi mới phương thức tổ chức và cung cấp dịch vụ thư viện. Đồng thời, Hội thảo sẽ góp phần đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thư viện đại học, cao đẳng theo hướng hiện đại, kết nối, chia sẻ và hội nhập trong thời kỳ chuyển đổi số.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe và thảo luận nhiều báo cáo chuyên đề có ý nghĩa thực tiễn cao, tập trung vào các nội dung trọng tâm của quá trình chuyển đổi số thư viện.

ThS. Phạm Thị Mai đến từ Trung tâm CNTT&TV Trường Đại học Luật Hà Nội báo cáo chuyên đề với chủ đề: “Chính sách và bản quyền trong chuyển đổi số thư viện đại học”

Chuyên đề thứ nhất với chủ đề: “Chính sách và bản quyền trong chuyển đổi số thư viện đại học” đã tập trung phân tích những vấn đề pháp lý đặt ra trong quá trình số hóa tài nguyên thông tin, khai thác và chia sẻ dữ liệu số trong môi trường giáo dục đại học. Các báo cáo đã làm rõ những quy định liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ đối với học liệu số, cơ sở dữ liệu và các sản phẩm nghiên cứu khoa học; đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác tài nguyên số, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu chia sẻ tri thức và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tác giả, nhà xuất bản và các cơ sở đào tạo.

ThS. Nguyễn Thị Ngọc đến từ Thư viện Học viện Ngân hàng báo cáo chuyên đề với chủ đề “Nghiên cứu chia sẻ, hỗ trợ tài liệu nghiên cứu khoa học”

Chuyên đề thứ hai “Nghiên cứu chia sẻ, hỗ trợ tài liệu nghiên cứu khoa học” tập trung trao đổi về xu hướng phát triển các mạng lưới liên kết thư viện, xây dựng kho học liệu dùng chung và tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên học thuật trong nước và quốc tế. Các đại biểu đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển cơ sở dữ liệu nghiên cứu, xây dựng hệ thống truy cập mở (Open Access), hỗ trợ giảng viên, nhà khoa học và người học tiếp cận hiệu quả các nguồn thông tin phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và công bố quốc tế.

TS. Lê Thị Thành Huế đến từ Trường Đại học Hà Nội và ThS. Hoàng Vũ đến từ Trường Đại học Ngoại thương báo cáo chuyên đề với chủ đề “Tổ chức dịch vụ thư viện đại học trong quá trình chuyển đổi số”

Trong chuyên đề thứ ba “Tổ chức dịch vụ thư viện đại học trong quá trình chuyển đổi số”, các đại biểu đã trao đổi về việc đổi mới mô hình hoạt động thư viện theo hướng lấy người dùng làm trung tâm; ứng dụng các nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ điện toán đám mây trong quản lý, khai thác và cung cấp dịch vụ thư viện. Nhiều mô hình thư viện hiện đại, thư viện thông minh, dịch vụ tham khảo trực tuyến và hỗ trợ học tập từ xa đã được giới thiệu, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường khả năng tương tác và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập, nghiên cứu trong môi trường số.

TS. Phạm Huy Tùng - Giám đốc Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam báo cáo tham luận với chủ đề “Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số tại Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam”

Đặc biệt, tham luận “Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số tại Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam” của TS. Phạm Huy Tùng - Giám đốc Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã giới thiệu những kết quả nổi bật của Nhà trường trong quá trình xây dựng và phát triển thư viện số gắn với chiến lược chuyển đổi số và mô hình đại học số.

Theo nội dung Tham luận, Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng Thư viện trở thành trung tâm học liệu số, trung tâm tri thức và từng bước phát triển theo mô hình thư viện thông minh. Nhà trường đã triển khai lộ trình chuyển đổi số đồng bộ, tập trung hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, phát triển nguồn tài nguyên số, tự động hóa các quy trình nghiệp vụ và mở rộng hệ thống dịch vụ trực tuyến.

Hiện nay, Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang vận hành hệ thống quản lý tập trung trên nền tảng phần mềm SLIB, cho phép quản lý thống nhất tài liệu in, tài liệu số và các dịch vụ thư viện trên cùng một hệ thống. Đồng thời, Thư viện đẩy mạnh số hóa luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học, học liệu nội sinh và các tài liệu đa phương tiện; xây dựng cổng thông tin và ứng dụng di động giúp người dùng dễ dàng tra cứu, khai thác tài nguyên mọi lúc, mọi nơi.

Một trong những kết quả nổi bật là việc xây dựng cơ sở dữ liệu học liệu gắn với chương trình đào tạo, góp phần hỗ trợ công tác kiểm định chất lượng giáo dục, nâng cao hiệu quả quản trị và bảo đảm chất lượng đào tạo. Bên cạnh đó, Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam từng bước ứng dụng các công nghệ mới như Chatbot AI, Dashboard AI trong hỗ trợ bạn đọc và quản lý hoạt động thư viện.

Từ thực tiễn triển khai, Thư viện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã đúc kết nhiều kinh nghiệm quan trọng như: phát huy vai trò chỉ đạo của lãnh đạo Nhà trường; lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp; phát triển tài nguyên số gắn với nhu cầu người dùng; lấy người học làm trung tâm; kết hợp chặt chẽ giữa chuyển đổi số với hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và kiểm định chất lượng. Trong thời gian tới, Thư viện Nhà trường tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tăng cường kết nối và chia sẻ tài nguyên số, hướng tới xây dựng mô hình thư viện thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đại học số trong giai đoạn mới.

 Các nhà quản lý, chuyên gia và cán bộ thư viện đến từ các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục trên địa bàn các tỉnh, thành phố phía Bắc chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Ông Phạm Ngọc Lan - Ủy viên thường vụ Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Trong phần thảo luận, các đại biểu đã trao đổi sôi nổi về những khó khăn, thách thức và cơ hội của thư viện đại học, cao đẳng trong bối cảnh chuyển đổi số; đồng thời chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường liên kết, chia sẻ nguồn lực thông tin, phát triển học liệu số, hoàn thiện cơ chế chính sách và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thư viện. Các ý kiến đóng góp tại hội thảo được đánh giá là những gợi mở quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống thư viện đại học, cao đẳng Việt Nam theo hướng hiện đại, kết nối, chia sẻ và hội nhập quốc tế.

Hội thảo “Đổi mới thư viện đại học, cao đẳng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số” là dịp để các thư viện đại học, cao đẳng tăng cường giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, mở rộng hợp tác và chia sẻ nguồn lực thông tin; qua đó góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hệ thống thư viện Việt Nam theo hướng hiện đại, kết nối, chia sẻ và hội nhập quốc tế, phục vụ hiệu quả công cuộc đổi mới giáo dục đại học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước./.